Τρίτη 28 Σεπτεμβρίου 2010

Περί Web 2.0

"Web 2.0" - Ένας ευφάνταστος τίτλος πλαισιωμένος με το ανάλογο παρουσιαστικό.

Πως μπορεί μια αφηρημένη έννοια που αφορά το διαδίκτυο να αποδοθεί σε μια μόνο λέξη, Web? Πως μπορεί επίσης κανείς αφού καταφέρει να συμπυκνώσει την έννοια αυτή σε τρία μόνο γράμματα, να της δώσει και επέκταση σαν να ήταν η "φρέσκια" έκδοση ενός συμβατικού anti-virus (2.0)?
Τελικά το "Web 2.0" είναι ένα ευφυολόγημα των καιρών ή ένας νέος ορίζοντας ως προς την εξέλιξη ολόκληρου του διαδικτύου?

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν τη γνωριμία μας με το "Web 2.0" μέσα από την περίληψη 5 άρθρων από το διαδίκτυο σχετικά με το αντικείμενό μας αυτό. Τα άρθρα που επιλέχθηκαν για την παρουσίαση του όρου μπορεί κανείς να τα βρει μέσω των παρακάτω συνδέσμων. Τείνουν σε μια πιο κριτική παρουσίαση εστιάζοντας περισσότερο στα μειονεκτήματα από την είσοδο του όρου αυτού στις διαδικτυακές μας ζωές.

  1. http://radar.oreilly.com/archives/2006/12/web-20-compact.html
    Ένα άρθρο αναφορικά με έναν σύντομο ορισμό που έδωσε ο Tim O' Reilly, ο άνθρωπος στον οποίο αποδόθηκε η μαζικοποίηση χρήσης του όρου μετά το O'Reilly Media Web 2.0 conference το 2004.
  2. http://www.exforsys.com/tutorials/web-2.0/advantages-and-disadvantages-of-web-2.0.html
    Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του
    Web 2.0
  3. http://ericjennings.wordpress.com/2007/06/20/web-20-good-or-bad/
    Ένα άρθρο πάλι για τα θετικά και τα αρνητικά του
    Web 2.0
  4. http://www.roughtype.com/archives/2005/10/the_amorality_o.php
    Ο αμοραλισμός του
    Web 2.0
  5. http://www.mappingtheweb.com/2007/12/13/web-20-critics/
    Αναδρομική χρήση του
    Web ή πως ένα αντεπιχείρημα σου επιστρέφεται πίσω.

Ο όρος πρωτο-χρησιμοποιήθηκε σε ένα άρθρο της Darcy DiNucci με τίτλο "Fragmented Future", στο οποίο περιέγραφε για τα πρώτα σημάδια μετεξέλιξης του διαδικτύου σε μια νέα μορφή που την ονόμασε "Web 2.0". Πέρασαν όμως 5 χρόνια όταν το 2004, οι O'Reilly Media και MediaLive, φιλοξένησαν το πρώτο συνέδριο πάνω στο "Web 2.0" στο οποίο δώθηκε μια προσέγγιση πάνω στην έννοια του “Web as platform” – “Το διαδίκτυο ως πλατφόρμα”. Εξαιτίας της ανάλυσης αυτής, άρχισε να αποδίδεται εσφαλμένα η πατρότητα ενός ολοκληρωμένου ορισμού στον OReilly, χωρίς ο ίδιος να έχει δώσει ξεκάθαρα κάτι ως ορισμό. Δημιουργήθηκε έτσι ένα ντόρος σχετικά με το ζήτημα αυτό μέχρι που ο ίδιος ο OReilly αποφάσισε να βοηθήσει στη διαλεύκανση της υπόθεσης λέγοντας -στο πρώτο μας άρθρο- ότι,

Web 2.0 is the business revolution in the computer industry caused by the move to the internet as platform, and an attempt to understand the rules for success on that new platform. Chief among those rules is this: Build applications that harness network effects to get better the more people use them. (This is what I've elsewhere called "harnessing collective intelligence.")

Ποια όμως τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της νέας αυτής γενιάς?

Το δεύτερο άρθρο με τίτλο «Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του Web 2.0» κάνει μια πρώτη προσέγγιση. Για τον συγγραφέα, ακόμη και ένας απλός ορισμός του Web 2.0 ως, «ένα σύστημα στο οποίο οι συνδεδεμένοι χρήστες μετατρέπονται σε συμμετέχοντες παρά απλοί θεατές» είναι ένα αρχικό πλεονέκτημα. Η πληροφορία μπορεί να εξαχθεί από διαφορετικές τοποθεσίες και να γίνει απευθείας εξατομικευμένη. Συνεχίζει, υποστηρίζοντας ότι θα επέλθει μαζική και διαρκής ενημέρωση των χρηστών, οριζόντια διαμορφωμένη, σε ένα περιβάλλον όπου οι ιδέες και η ελευθερία θα διακινούνται ελεύθερα και χωρίς την λογοκριτική παρουσία κάποιας αρχής. Αυτή η «προσωποποίηση» του διαδικτύου από μια άμορφη μάζα χώρων και διευθύνσεων, κρύβει μειονεκτήματα με βασικότερο την επισφαλή ομοιόσταση του. Αυτό σημαίνει ότι χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, δεν έχουμε πρόσβαση στις υπηρεσίες που αυτό προσφέρει. Επιπλέον επικίνδυνο γνώρισμα θεωρεί την απεξάρτηση από το χαρτί, καθώς υπάρχει το εφιαλτικό σενάριο όπου εξαιτίας μηχανικών βλαβών μπορεί να χαθούν τόνοι επιστημονικής και μη γνώσης, αν δε κρατάμε αρχείο. Κλείνει δε, με ένα κλασικό αντεπιχείρημα των Web 2.0 τεχνολογιών που έχει να κάνει με το ότι, η μαζική ανταλλαγή δεδομένων στα πλαίσια αυτού, εγείρει σοβαρά ζητήματα ως προς τα πνευματικά δικαιώματα μιας δημιουργίας.

Τελικά το Web 2.0 θεωρείται καλό ή κακό?

Την απάντηση επιχειρεί να δώσει το τρίτο ομώνυμο άρθρο, στο οποίο ο συγγραφέας κάνει ένα απολογισμό σε κάποια θετικά και αρνητικά του Web 2.0, ορμώμενος από ένα απόσπασμα άρθρου του Michael Gorman, πρώην προέδρου του American Library Association. Αρχικά αντικρούει το επιχείρημα του Gorman ότι η χαλαρή δομή των κειμένων Web 2.0 επηρεάζει την αυθεντικότητα τους καθώς και τον ισχυρισμό ότι το διαδίκτυο θίγει την αυθεντία στη μάθηση από τους ακαδημαϊκούς επαΐοντες αφού η επίτευξη της γνώσης δεν προέρχεται μόνο μέσα από το μονόδρομο των απανταχού ειδικών. Επισημαίνει επίσης την παράλειψη του Gorman στο ότι προσμετράτε ως θετικό το γεγονός ότι το Web 2.0 παρέχει ελέγχους και εξισορροπήσεις του προς δημοσίευση υλικού. Αναφέρει όμως ότι η ουδετερότητα των διάφορων άρθρων (ειδικά στη Wikipedia για παράδειγμα ) είναι λάθος τακτική διότι ο αναγνώστης θα πρέπει να έρχεται σε επαφή με μια προσωπική άποψη και όχι ξερά γεγονότα. Ως αντιφατικό στοιχείο –θετικό αλλά και συνάμα αρνητικό- θεωρεί την αναγωγή της συλλογικής μνήμης ως καλού αγωγού της διάδοσης της πληροφορίας αλλά και την πληθώρα μη συμβατικών πηγών ενημέρωσης και πως αυτή επηρεάζει την διαμόρφωση μιας άποψης.

Μήπως θα πρέπει τελικά να υιοθετήσουμε μια πιο κριτική στάση πάνω στις νέες αυτές τεχνολογίες? Μήπως τελικά υπάρχει ένας υφέρπον αμοραλισμός στο Web 2.0 και τι συνέπειες θα επισύρει αυτό?

Κάπως παλιό χρονολογικά το τέταρτο άρθρο, στυφνό στη γραφή και πολύπλοκο στα νοήματα που θέλει να περάσει. Τα βασικά σημεία του (αξίζει να το διαβάσει κανείς όλο)επιχειρούν μια πιο φιλοσοφική και φιλολογική προσέγγιση της έννοιας Web 2.0 όπου και αρχικά ο συγγραφέας κάνει την πρόβλεψη ότι ως χρήστες θα μετατραπούμε σε ελεύθερα μετακινούμενους «netizens» -κατά το citizens, πολίτες- στα πλαίσια μιας αργής ατομικής και κοινωνικής μετάβασης σε ένα cyber world. Ακολούθως προσπαθεί να εξηγήσει ότι όταν κάτι συμβάλει σε μια βελτίωση του επιπέδου μας –έστω και υποβολιμαία- τότε αυτό αναγάγετε σε «αναγκαίο καλό». Είναι όμως όλα όσα το Web 2.0 αντιπροσωπεύει (συμμετοχικότητα, πολυσυλλεκτικότητα εικονικές κοινότητες, ερασιτεχνισμός) έννοιες που θα πρέπει να τις δεχόμαστε άκριτα θετικά? Με βάση κάποιες αναφορές σε χαμηλού επιπέδου καταχωρήσεις της Wikipedia, η απάντηση που δίνει είναι, όχι. Συνεχίζει την επίθεση στο Web 2.0, αναφερόμενος στο κόσμο της μπλογκόσφαιρας με την αγάπη της στον ερασιτεχνισμό, την επιπολαιότητα, την έμφαση στη γνώμη αντί ρεπορτάζ, και την τάση να ενισχύει τον εξτρεμισμό αντί να τον αποδυναμώνει. Κλείνει δε με την κύρια επίκριση του να είναι ότι, στο Web 2.0 δεν υπάρχει κάτι χειρότερο από την ηγεμονία του ερασιτεχνισμού καθώς υποστηρίζει πως θα φτάσει στο σημείο να μεταλλάξει την μορφή και την «οικονομία» της παραγωγής και της κατανάλωσης στην κοινωνία.

Στο πέμπτο και τελευταίο άρθρο γίνεται μια ανασκόπηση πάνω στο κατά πόσο ευσταθούν οι κριτικές για το Web 2.0 (μέσω επίκλησης στην αυθεντία).

Στο άρθρο επισημαίνεται η θέση πως η κριτική για τις τεχνολογίες Web 2.0 αντιμετωπίζεται κάπως μνησίκακα από την ίδια την μπλογκόσφαιρα, με την πλειοψηφία των χρηστών να απορρίπτει μετά βδελυγμίας τον οποιοδήποτε τολμά να κριτικάρει τα τεκταινόμενα. Ο συγγραφέας αντεπιτίθεται στους ένθερμους υποστηρικτές που δεν διαβλέπουν την επικείμενη –κατ’ αυτόν – πτώση του Web 2.0. Η αξία όμως του άρθρου δεν εντοπίζεται στην κριτική που επιχειρεί να κάνει αλλά στον τρόπο που την κάνει. Και αυτό γιατί, κάνοντας επίκληση σε άλλον αρθρογράφο (μάλιστα τυχαίνει να είναι αυτός του παραπάνω άρθρου!), προσωπική μου άποψη είναι ότι είναι οξύμωρο να κριτικάρεις μια τεχνολογία την στιγμή που την χρησιμοποιείς και εκμεταλλεύεσαι στο έπακρο, διότι έτσι αυτοαναιρείσαι. Σε κάθε περίπτωση όμως η πραγματική αξία που βγαίνει μέσα από το άρθρο αυτό συνοψίζεται στην ιδιότητα και μέγιστο ατού των τεχνολογιών Web 2.0, αυτό της συμμετοχικότητας στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης (general consesus).

********************************************

5 ιστότοποι που εντάσσονται στις τεχνολογίες "Web 2.0"

Και οι πέντε παραπάνω χώροι ικανοποιούν τα βασικά χαρακτηριστικά του "Web 2.0". Χαρακτηριστικά τα οποία διαφάνηκαν και από τα παραπάνω άρθρα αλλά και τα οποία μπορούν να απαντηθούν συγκεντρωτικά στην εικόνα του παρακάτω συνδέσμου.
http://en.wikipedia.org/wiki/File:Web_2.0_Map.svg
Έτσι λοιπόν όλοι οι παραπάνω χώροι διαπνέονται από,
  • συμμετοχικότητα (οι χρήστες είναι ενεργοί διαμορφωτές του περιεχομένου και όχι απλοί αναγνώστες αυτού)
  • εξατομικευμένες υπηρεσίες,
  • πνεύμα συλλογικής διαμοίρασης του περιεχομένου,
  • συνεργατικότητα στα πλαίσια διαμόρφωσης μιας διαδικτυακής κοινότητας,
  • κινητικότητα ανάλογα με τις νέες ανάγκες (προσαρμοστικότητα και ευελιξία στη μορφή και δομή του χώρου)
  • και πολλά άλλα από αυτά που αναφέρθηκαν στα παραπάνω άρθρα αλλά και άλλα που τυχόν δεν αναφέρθηκαν.
Σίγουρα οι τεχνολογίες "Web 2.0" ήρθαν για να μείνουν. Το που θα οδηγήσουν, εξαρτάται από τον καθένα από τους χρήστες τους. Και αυτή είναι η μαγεία της όλης διαδικασίας. Ή μήπως κρύβεται κάτι πίσω από όλα αυτά? Μήπως τελικά έχουμε την ψευδαίσθηση ότι εμείς ως χρήστες είμαστε κύριοι των όποιων εξελίξεων...? Ίσως! Ίσως πάλι όχι!
Θα δείξει...

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου